Dlaczego akwarystyka?

Felieton

0 757 4 minut temu przeczytany

Paweł Czapczyk: Dlaczego akwarystyka? Krótki przewodnik po tym, jak przekonać wątpiących i niezdecydowanych

Akwarystyka to piękne hobby, jedno z najwspanialszych, jakie wymyśliła ludzkość. To hobby o przeogromnych walorach edukacyjnych i ekologicznych. To hobby rozkwitające pod różnymi szerokościami geograficznymi, każdorazowo wzbogacane o koloryt lokalny i kulturowe konteksty. To wreszcie hobby, które ponad politycznymi podziałami (ponad dużą i małą polityką) łączy Czechów ze Słowakami, Brytyjczyków z Francuzami i Polaków z… Polakami.

Dla wielu z nas akwarystyka jest po prostu pasją życia, zupełnie otwarcie manifestowaną na różnych forach internetowych i płaszczyznach życia publicznego. Pasją, co ważne, zbliżającą nas do samej natury i dostarczającą wielu twórczych satysfakcji.

„Innowiercy”

Istnieją jednak ludzie, którzy na akwarystykę patrzą inaczej. Pozostają na nią obojętni lub oporni, a przynajmniej żyją w nieświadomości, że w ograniczonym szklanymi lub akrylowymi ścianami wycinku podwodnego świata rozgrywa się odwieczny i tajemniczy rytuał życia. Że budzący się po nocy zbiornik, wraz z prześwietlającymi toń wodną pierwszymi strumieniami światła, wybucha feerią wszystkich odcieni zieleni, a także żółci, brązu, bursztynu, fioletu i czerwieni, które nie są przecież dziełem przypadku, lecz pochodzą od skrupulatnie przez nas dobranych i posadzonych, a potem pieczołowicie nawożonych i strzyżonych roślin egzotycznych.

Ludzie, którzy nie złapali (jeszcze) bakcyla akwarystyki, często nie zdają sobie sprawy, że zbiornik każdego dnia na nowo staje się areną trudów i zmagań jego bardziej aktywnych mieszkańców: ślimaków i krewetek, a zwłaszcza ryb. Że ustanawianie hierarchii w stadzie, walki samców o dominację i gonitwy po całym zbiorniku oraz późniejsze dobieranie się ryb w pary, ich ekstatyczne tańce godowe, a wreszcie misterne budowanie przez nie gniazd, składanie ikry i jej strzeżenie, a choćby tylko banalne na pozór zdobywanie pożywienia i chwytanie cząstek pokarmu, jest nieodmiennie fascynujące.

Przekonać nieprzekonanych

Jak zatem przekonać osoby wciąż nieprzekonane? Jakich użyć argumentów, by osoba nam bliska (chłopak czy dziewczyna), ukochany członek rodziny (mąż czy żona, ojciec czy matka, syn czy córka, a nawet teść lub teściowa) łaskawszym okiem, z dużą dozą przychylności i życzliwości spojrzeli na rodzącą się w naszym sercu pasję?

Jak sprawić, by projektowany w naszym umyśle ten jedyny w swoim rodzaju zbiornik (słodkowodny, morski, słonawowodny, roślinny, hodowlany, towarzyski, naturalny czy biotopowy – wszystko jedno jaki!) zyskał koleżeńską lub rodzinną grupę wsparcia?

Jak wreszcie nawrócić na akwarystykę kogoś, kto kiedyś – zrażony pierwszymi niepowodzeniami, które zainicjowały potem serię niefortunnych zdarzeń, a szczerze mówiąc: pasmo totalnych katastrof – odszedł od akwarystyki, zdawałoby się, już na zawsze?

Można oczywiście próbować przekonywać standardowo, odwołując się do starych, wypróbowanych metod – że czymś w wolnym czasie zająć się przecież trzeba, i że akwarystyka wypełniając tę potrzebę homo ludens okazuje się hobby wcale niedrogim (zestawiając ją chociażby ze wspinaczką wysokogórską czy nurkowaniem). Jest też hobby bezpiecznym – historia medycyny nie zna przecież śmiertelnego zejścia wskutek obserwacji nawet najdziwniejszych zachowań ryb czy moczenia rąk w wodzie. Za to chów egzotycznych krabów czy ryb jest doskonałą alternatywą dla wszystkich alergików, którzy czują swędzenie skóry na sam widok psów, kotów czy innych zwierząt futerkowych. Akwarystyka może i jest nałogiem, ale cóż z tego, skoro zdrowym.

I tak argumentować można w zasadzie bez końca, stawiając na jednej szali nasze hobby, a na drugiej zamiłowanie czy zjawisko o mniejszej wartości. Zawsze będzie to jednak apologia względna, bo dokonywana poprzez subiektywną krytykę czy negację czegoś od akwarystyki w naszej ocenie gorszego.

A akwarystyka ma wielką wartość samą w sobie.

Siedem argumentów

Oto siedem powodów niekwestionowanej radości, satysfakcji i dumy, jakie płyną z bycia akwarystą i z posiadania akwarium. I zarazem siedem popartych przykładami argumentów, które w gorącej dyskusji lub okazjonalnej rozmowie pomogą nam rozbroić niejednego oponenta i przekonać go do założenia zbiornika nie gdzie indziej, tylko u siebie w domu. Argumentacja ta może również wpłynąć na krystalizację stanowiska u rozmówcy wahającego się czy niezdecydowanego.

Niestety, nie są to argumenty dla zatwardziałych malkontentów i hejterów. Cóż, oni z założenia negują i krytykują wszystko i ich nie przekonamy. Dla nich nie ma nadziei.

POWÓD DO RADOŚCI I DUMY	PRZYKŁAD
Spotkania z naturą na wyciągnięcie ręki (dosłownie i bez konieczności wyjeżdżania na egzotyczne wakacje), czyli tropikalne akwarium środowiskowe lub biotopowe.	Surowy krajobraz strefy pogranicznej piasku i skał jeziora Tanganika, czyli muszlowce wielopręgie w pejzażu naturalnym lub kilka gatunków brzanek i bocji w długim zbiorniku imitującym azjatycką rzekę albo też para błazenków, żywa skała, ukwiały i krewetki czyszczące w niewielkim morskim akwarium rafowym.
Możliwość kreacji artystycznej, czyli akwarium własnoręcznie zaprojektowane i zaaranżowane jako prawdziwe dzieło sztuki – unikatowe, żywe i oryginalne.	Niewielkie akwarium japońskie typu kostka (urządzone w minimalistycznym stylu naturalnym) – na przykład iwagumi (moduły skalne oraz krewetki Crystal Red) lub „klasyka gatunku”, czyli duży zbiornik w stylu holenderskim (wypielęgnowany wielobarwny roślinniak) ze ścieżką lub aleją lejdejską, urządzony zgodnie z regułą punktu centralnego.
Obserwowanie rodzącego się życia, czyli rozmnażanie ryb na użytek własny i garstki najbliższych przyjaciół, a w konsekwencji zasłużenie sobie na miano profesjonalnego hodowcy.	Już ekscytacja związana z odchowaniem potomstwa mieczyków i molinezji jest wielka, a rozmnożenie dyskowców czy jakichś rzadkich i trudnych w utrzymaniu gatunków ryb ikrowych nie ma sobie równych i napawa w pełni profesjonalną dumą.
Nawiązanie kontaktów z innymi akwarystami i poczucie bycia potrzebnym i docenianym.	Członkostwo w stowarzyszeniach i klubach akwarystycznych oraz aktywny udział w grupach i forach tematycznych w mediach społecznościowach. Wspólne wyjazdy na wystawy i targi akwarystyczne oraz częsta wymiana spostrzeżeń, opinii i doświadczeń hodowlanych może zaowocować zrodzeniem się przyjaźni, które przetrwają wiele lat.
Zarabianie pieniędzy, czyli łączenie przyjemnego z pożytecznym.	Współmałżonek lub współpartner daje się przekonać do hobby często dopiero wtedy, kiedy zaczyna przynosić ono jakiś profit. Sprzedawanie zdjęć i artykułów wydawnictwom, a nadwyżek hodowlanych (roślin, krewetek, ślimaków i ryb) na giełdach i aukcjach internetowych może być sposobem, jeśli nie na dodatkowe źródło dochodu, to przynajmniej na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem hodowli na dotychczasowym poziomie.
Estetyka pomieszczenia, czyli akwarium jako element nowoczesnego designu.	Zadbany zbiornik (zwłaszcza w stylu naturalnym) stanowi nie tylko estetyczny przedmiot pożądania, ale przy okazji zdobi pomieszczenie, w którym stoi, polepszając samopoczucie przebywających w nim osób oraz budząc zazdrość krewnych i sąsiadów. Od dawna zresztą efektowne zbiorniki morskie zdobią salony, hole hotelowe czy gabinety lekarskie, a niewielkie akwaria aquascapingowe biura i pomieszczenia korporacyjne.
Akwarium jako terapia i relaksacja.	Nie od dziś wiadomo, że nawet kilka chwil dziennie spędzonych na wpatrywaniu się w podwodny świat w akwarium ma niewiarygodną moc relaksowania i odstresowywania. Akwarium pomaga też w niektórych schorzeniach oczu (co potwierdzają kliniczne badania okulistyczne. I zwłaszcza dziś, kiedy jesteśmy coraz bardziej uzależnieni od sinoniebieskiego światła bijącego z dużych i małych ekranów i monitorów. pozwala odpocząć naszym zmęczonym oczom. W miejscach odosobnienia, osobom wykluczonym i ztraumatyzowanych, tętniące podwodnym życiem kolorowe akwarium towarzyskie pozwala zmniejszać stres i stopniowo nawiązywać międzyludzkie relacje.

Na koniec dodam, że każde akwarium – mała czy duże, słodkowodne czy morskie – pełni nieocenioną funkcję dydaktyczną i edukacyjną, stając się poglądową (żywą) lekcją biologii i nauki o środowisku. Uczy systematyczności i odpowiedzialności, ale my, starzy akwaryści, dobrze to wiemy!