Pływak żółtobrzeżek (Dytiscus marginalis)

Fragment artykułu: Hubert Zientek: Pływak żółtobrzeżek (Dytiscus marginalis) – predator w oczku wodnym. Opublikowano drukiem w Magazynie Akwarium nr 4/2025 (212).

Ten wielce drapieżny owad należy do rodziny pływakowatych (Dytiscidae) i rzędu chrząszczy, czyli tęgopokrywych (Coleoptera). Jego nazwa w języku angielskim brzmi: Great diving beetle. Uchodzi za gatunek holarktyczny, czyli występujący na obu półkulach, od Europy (prócz najbardziej na południe wysuniętych jej części), przez Syberię i środkową Azję po Amerykę Północną. Odznacza się bardzo ciekawą biologią i choć w oczku wodnym jest niewątpliwie szkodnikiem, to warto poświęcić mu więcej uwagi. Gorąco do tego zachęcam, tym bardziej, że prawdziwy miłośnik przyrody doskonale zdaje sobie sprawę z faktu, jak ważnym jej elementem jest niezachwiana bioróżnorodność.

Po raz pierwszy ujrzałem pływaka żółtobrzeżka podczas jednej z wypraw z ojcem na ryby. Miałem wówczas około dwunastu lat i byłem zapalonym adeptem wędkarstwa. Na pobliskich gliniankach łowiliśmy głównie płocie, wzdręgi, leszcze i okonie. Osobniki wymiarowe przechowywaliśmy w przeznaczonej do tego celu siatce, zanurzonej w wodzie i przytroczonej do wbitej w brzeg okraczki do wędki. Pewnego razu, oczekując na branie ryby, wlepiałem wzrok w nieruchomy spławik. Nagle, kątem oka, dostrzegłem na głębokości 4–5 cm nieznanego mi dotąd stwora. Przypominał pospolitego chrabąszcza majowego i przez oczka siatki zawzięcie atakował swym aparatem gębowym jedną ze złowionych płotek. Odgoniony patykiem odpływał, ale niebawem powracał, zwabiony najwyraźniej łatwą zdobyczą, mocno unieruchomioną, zestresowaną i zmęczoną w wyniku holu. Po latach, jako zagorzały już pasjonat oczek wodnych, miałem wielokrotnie do czynienia z tytułowym bohaterem. Z moich obserwacji wynikało jasno, że wielu „oczkowiczów” z premedytacją zabija je przy każdej, nadarzającej się ku temu okazji. No cóż, mimo wszystko, ja mam w tej kwestii inne podejście, o którym piszę na końcu niniejszego artykułu.