M.C.W. Keijman, tłumaczenie Paweł Czapczyk: Tilapia guinasana (Trewavas, 1936). Życie w lejach krasowych Guinas
Pielęgnice można znaleźć w wielu częściach świata – nawet w najbardziej wyjątkowych lokalizacjach. Ten artykuł dotyczy niewielkiej pielęgnicy, która występuje w absolutnie wyjątkowym biotopie: dwóch lejach krasowych (naturalnych zagłębieniach terenu, które powstają w wyniku rozpuszczania skał – przypis tłumacza) w niezwykle suchym regionie Namibii, w południowej Afryce.
Leje Guinas i Otjikoto znajdują się około 20 km od Tsumeb, przy drodze B1 prowadzącej do Namutoni i Ondangwa. Nazwa Otjikoto, pochodząca z języka Otjiherero, oznacza „głęboki dół”. Średnica powstałego tam jeziora wynosi 102 metry i mimo wielu prób dokładne określenie jego głębokości pozostaje nieznane; przypuszcza się, że wynosi ona około 75 metrów. Ponieważ dno jeziora przechodzi w boczny system jaskiń, nie dało się go dokładnie zmierzyć. Według niektórych źródeł głębokość waha się od 62 metrów przy brzegach do nawet 100 metrów w centrum. Często powtarza się twierdzenie, że jezioro Guinas, położone 32 km na północny zachód od Tsumeb, jest połączone z jeziorem Otjikoto podziemnymi jaskiniami – jednak nie zostało to dotąd udowodnione. Jezioro Guinas ma średnicę 140 metrów i 200 metrów głębokości. Oba jeziora są lejami krasowymi powstałymi w wyniku zapadnięcia się jaskiń w dolomicie.
Taksonomia i filogeneza
Badania pokazują, że różne formy barwne Tilapia guinasana należą do jednego gatunku. Nie wyjaśniają jednak, czy Tilapia guinasana i Tilapia sparmanii mogą być tym samym gatunkiem, jak sugerowano gdzie indziej. Pełna rewizja taksonomiczna oparta na cechach merystycznych, morfometrycznych i anatomicznych potwierdza, że Tilapia guinasana i Tilapia sparmanii są odrębnymi, choć blisko spokrewnionymi gatunkami (gatunkami siostrzanymi).
Z ewolucyjnego punktu widzenia Tilapia guinasana jest jednym z najbardziej niezwykłych i zagadkowych przedstawicieli grupy tilapiini . Ma najmniejszy znany naturalny zasięg występowania ze wszystkich gatunków tej grupy – występuje endemicznie jedynie w namibijskim lejku Guinas, którego powierzchnia to zaledwie około 70 × 40 metrów. Jest również unikatowa wśród tilapiini ze względu na występowanie wielu form barwnych.
Parametry wody w lejku Guinas
Woda jeziora Guinas to woda magnezowo-wapniowo-wodorowęglanowa o niskiej mineralizacji – 470 mg/l. Z kolei pH w różnych częściach jeziora waha się od 7,0 do 8,7, a temperatura wynosi 27°C (Marchant, 1980). Przewaga magnezu nad wapniem jest typowa dla wód podziemnych w dolomicie.
Tilapia guinasana
Magazyn Akwarium nr 6/2025 (214)
Magazyn Akwarium: ogólnopolski dwumiesięcznik drukowany lub w pliku PDF. 108 stronic (łącznie z okładkami), bogato ilustrowany.
