Maleńkie rośliny o wielkim znaczeniu

Rośliny akwariowe

0 843 1 minutę temu przeczytany

rzęsowate — Rzęsowate: największa – spirodela wielokorzeniowa, najmniejsza – wolfia bezkorzeniowa, a także rzęsa drobna. Fot. Teresa Stanisława Grużewska

Teresa Stanisława Grużewska: Maleńkie rośliny o wielkim znaczeniu

Maleńkie rośliny o wielkim znaczeniu

Rzęsowate (Lemnaceae) to maleńkie wodne rośliny kwiatowe o uproszczonej budowie, przypominające rośliny plechowate. W starorzeczach w dolinie Narwi koło Drozdowa występuje aż pięć gatunków z rodziny rzęsowate: rzęsa garbata (Lemna gibba L.), rzęsa drobna (Lemna minor L.), rzęsa trójrowkowa (Lemna trisulca L.), spirodela wielokorzeniowa (Spirodela polyrrhiza L.) oraz wolfia bezkorzeniowa (Wolffia arrhiza L.).

Wszystkie wymienione gatunki mają podobne właściwości – są to bardzo cenne rośliny jadalne i lecznicze. Jesienią rzęsowate wytwarzają formy przetrwalne, zwane turionami. Turiony, z nagromadzoną skrobią, opadają na dno zbiorników wodnych i na czas zimy ograniczają metabolizm do minimum.

Od wiosny do jesieni rośliny te charakteryzują się szybkim przyrostem wegetatywnym, tworząc potomne roślinki. Rekordzistką w namnażaniu biomasy jest wolfia – najmniejsza roślina kwiatowa świata.

Kluk i zapomniane zastosowania

W medycynie ludowej i rolnictwie rzęsowate były kiedyś cenione. Jan Krzysztof Kluk – XVIII-wieczny znany polski przyrodnik z Ciechanowca na Podlasiu – polecał je przy różnych stanach zapalnych. W tomie drugim dzieła Rośliny potrzebne rzęsowate odnajdujemy u Kluka pod nazwą rzęsa wodna – Lenticula palustris.

Badacz polecał też rzęsowate jako karmę dla zwierząt i na przędzę. (Pewnie po wysuszeniu i okruszeniu suchych części zielonych zostawały korzonki w formie jakby wełenki. I to dało się na nici uprząść?!) U Kluka nic się nie marnowało. Był mistrzem w wynajdywaniu zamienników wszystkiego.

Superfood z wody?

Dziś wiadomo, że rzęsowate – zasobne w białko (bogate w tryptofan i lizynę), skrobię, mikroelementy, fitosterole – zawierają wielokrotnie więcej cennych leczniczo flawonoidów niż rośliny lądowe. Dodatkowo mają atrakcyjny, delikatny smak, a wydajność produkcyjna z jednego hektara może być nawet sześciokrotnie większa niż na przykład soi.