Piraniowate (Serrasalmidae)

Piranie, a właściwie piraniowate, zwane niekiedy pirajami, klasyfikowane są w randze rodziny Serrasalmidae lub (rzadziej) podrodziny Serrasalminae. Grupa ta obejmuje dziś ponad dziewięćdziesiąt gatunków ryb słodkowodnych, skupionych w kilkunastu rodzajach. Wszystkie piraniowate zamieszkiwały pierwotnie jedynie tropikalne wody Ameryki Południowej, jednak na skutek działalności człowieka zadomowiły się również w wodach pod innymi szerokościami geograficznymi. Niektóre z nich uznano nawet za gatunki inwazyjne.

Tylko niektóre z piranii, rekrutujące się zwłaszcza z rodzajów Pygocentrus i Serrasalmus, czyli tzw. piranie właściwe, można uznać za realnie niebezpieczne dla człowieka, słyną one z drapieżności i ataków grupowych na upatrzoną ofiarę. Inne są oportunistami pokarmowymi, pełniącymi w biotopie funkcje sanitarne, a jeszcze inne – wyspecjalizowanymi roślinożercami. Popularne piranie paku z rodzaju Colossoma przystosowały się do rozłupywania twardych łupin tropikalnych owoców i nasion. Z kolei Catoprion mento zaliczany jest do lepidofagów, czyli ryb odżywiających się płetwami i łuskami innych ryb.

Piranie z reguły opiekują się swoim potomstwem – podobnie jak duże pielęgnice amerykańskie.

W obrębie rodziny Serrasalmidaenadal odkrywane są nowe gatunki i odmiany geograficzne. Dlatego systematyka tej arcyciekawej grupy wciąż pozostaje przedmiotem dyskusji oraz nieustających rewizji. Konsekwentnie wskazuje się potrzebę dalszych badań genetycznych i anatomicznych.