Porady

Trichlorfon: czy to preparat bezpieczny w leczeniu zbrojników i sumów?

Witam!

W internecie jest mało informacji na temat, który od pewnego czasu mnie nurtuje, więc zwracam się do specjalistów. Chodzi o trichlorfon jako bardzo skuteczny środek między innymi na przywry, natomiast bardzo szkodliwy dla zbrojników i sumów.

Czy moglibyście rozwinąć zagadnienie? Z góry serdecznie dziękuję!

Pozdrawiam całą redakcję MA

Rafał

Szanowny Czytelniku,

rozpatrując zagadnienie szkodliwości trichlorfonu wobec zbrojników i sumów, warto spojrzeć na trzy kwestie.

Po pierwsze, trichlorfon, preparat fosforoorganiczny, stosowany początkowo jako insektycyd, występował niegdyś na rynku w postaci kilku specyfików różniących się nieco składem (Masoten, Neguvon, Dipterex, Foschlor i inne) i faktycznie był i jest skuteczny przy likwidowaniu licznych wielokomórkowych pasożytów ryb – między innymi przywr skrzelowych. Trichlorfon silnie działa na układ nerwowy zwierząt (jest inhibitorem acetylocholinoesterazy), stąd jego skuteczność przeciwko wszelkiej maści robakom, ale i niebezpieczeństwo oddziaływania również na ryby.

Po drugie, wiele ryb jest na trichlorfon bardzo wrażliwych. W akwarystyce takimi rybami są właśnie wspomniane w pytaniu zbrojniki i różne gatunki sumików. Również kąsaczowate wykazują niską tolerancję na ten preparat. Analogicznie sytuacja przedstawia się w przypadku gatunków hodowlanych – z jednej strony mamy np. ryby karpiowate, zwykle tolerujące trichlorfon bez większych problemów, a z drugiej – ryby łososiowate, które są na niego zdecydowanie bardziej wrażliwe. To oczywiście generuje problemy ze stosowaniem tego preparatu w warunkach akwarium ogólnego czy przy próbach likwidacji inwazji pasożytniczych w zbiornikach reprezentujących mieszane obsady gatunkowe.

Po trzecie, dochodzi kwestia wrażliwości ryb na działanie różnych preparatów (nie tylko leczniczych). Oprócz oczywistego stwierdzenia, że określone gatunki ryb są wrażliwe na konkretny preparat leczniczy czy dezynfekcyjny, warto pamiętać, że szereg czynników wpływa na toksyczność związków chemicznych, a tym samym preparat uważany powszechnie za bezpieczny może okazać się w pewnych warunkach zabójczym, i na odwrót. W przypadku ryb duże znaczenie ma przede wszystkim ich kondycja oraz stopień zaawansowania choroby, z którą chcemy walczyć. Poza tym bardzo ważną rolę odgrywają parametry wody, zaczynając od jej temperatury, poprzez odczyn, twardość i zawartość rozpuszczonych związków. Czasami zastosowane leki wchodzą w interakcje z podłożem albo pozostałościami po innych preparatach, a powstałe w ten sposób związki mogą być bardzo toksyczne dla ryb. Dlatego podstawą skutecznych działań jest przeprowadzanie wszelkich kąpieli leczniczych ryb w świeżej lub jak najczystszej wodzie o odpowiedniej temperaturze i z zastosowaniem napowietrzania (czasem natleniania) wody. Dodatkowo warto wykonać mały test i upewnić się na małej próbie ryb, czy wykonywana przez nas kąpiel nie będzie szkodliwa dla całej obsady zbiornika.

Panaque nigrolineatus fot. Paweł Czapczyk

Na koniec warto zaznaczyć, że trichlorfon przestał być oficjalnie dostępny na rynku i nie jest już produkowany, a jego miejsce zajęły inne, zwykle bezpieczniejsze preparaty.

Pozdrawiam w imieniu Redakcji mA

dr Krzysztof Kazuń

Opublikowano drukiem w Magazynie Akwarium nr 3/2017 (163).

Zapisz

Tagi
Pokaż więcej

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Sprawdź również

Close
Close